Met de winter in volle gang, voel ik een mengeling van reflectie en anticipatie. De feestdagen zijn voorbij, en januari nodigt ons uit om na te denken over wat we willen bereiken in het nieuwe jaar. Maar terwijl velen onder ons plannen maken voor de toekomst, gebeurt er een opmerkelijke ontwikkeling in onze steden: de opkomst van omgebouwde winkels tot woningen.
Highlights
- 🛍️ De leegstand van winkels in Nederland neemt toe.
- 🏡 Eigenaren bouwen deze panden steeds vaker om tot woningen.
- 🚫 Gemeenten overwegen een verbod op het bouwen van duur tuinhuisje in woonwijken.
De leegstand van winkels als kans
Als ik door de straten van mijn stad loop, zie ik steeds meer winkels die niet meer functioneren zoals ze bedoeld zijn. Gertjan Slob van marktonderzoeker Locatus geeft aan dat er momenteel zo’n 12.722 lege winkels in Nederland zijn. Dit aantal is gedaald, maar niet omdat winkels opnieuw worden verhuurd – eerder omdat ze gesloopt of omgebouwd worden tot woningen. En dat is precies waar de uitdagingen en kansen samenkomen.
De huurprijzen voor winkels zijn de afgelopen tien jaar met zo’n 40% gedaald, terwijl de huizenprijzen zijn verdubbeld. Dit zorgt ervoor dat het financieel aantrekkelijker is om een winkelpand om te bouwen. Gewoonlijk schrikken eigenaren niet terug voor wat verbouwingen: de keuken hier, een badkamer daar. Het resultaat? Een nieuw huis, klaar voor een woningzoekende.
Gemeentelijk beleid verandert
Maar hoe ver staat de gemeente hierin? Een interessante vraag, vooral omdat veel gemeentelijke bestemmingsplannen strikte regels hebben. Voor een winkel omgevormd te worden tot een woning, is het vaak noodzakelijk dat de gemeente haar beleid aanpast. Gelukkig zien we dat gemeenten, vooral na de COVID-19-pandemie, bereid zijn om soepeler te zijn. De vanzelfsprekendheid dat er winkels moeten zijn, verschuift langzaam naar de noodzaak van woonruimte.
Dit blijkt ook uit de reacties van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), die zegt dat het verhogen van de woongelegenheid in winkelstraten steeds meer op de agenda staat. Een mix van winkelaanbod en woonfuncties kan voor een levendige buurt zorgen, zelfs na sluitingstijd.
De toekomst van de buurtwinkel
De verschuiving naar online winkelen en het toenemende gemak van bezorgdiensten betekenen dat de behoefte aan kleine buurtwinkels afneemt. Dit heeft geleid tot de erfenis van de traditionele groenteboer of de lokale bakker, die zich wellicht minder snel zal herstellen dan we zouden willen. Toch, zoals Slob opmerkt, was er in de jaren negentig een omgekeerde trend waar woningen in winkels werden omgevormd. Het ebb en flow van deze transformaties geeft ons inzicht in de dynamiek van stedelijke ontwikkeling.
Dat neemt niet weg dat het verlies van onze geliefde buurtwinkels als een gemis wordt ervaren. We moeten dus nadenken: hoe kunnen we als gemeenschap deze winkels ondersteunen en tegelijkertijd de woningnood aanpakken?
Controversieel of noodzakelijk?
Het idee om het bouwen van duur tuinhuisje in woonwijken te verbieden, brengt een nieuwe controverse met zich mee. Gemeenten willen zich niet alleen richten op esthetische overwegingen, maar ook op de duurzaamheid van hun stedelijke opties. Door ongebruikte winkelruimtes om te zetten in woningen, kunnen ze zowel het aanbod van woningen verhogen als de sociale dynamiek in de buurt verbeteren.
Toch bestaat er enige aarzeling bij sommige gemeenten. De eigenaren van deze winkelpanden zijn niet altijd snel geneigd om hun eigendommen te verkopen of om te bouwen, wat het proces kan vertragen. Het vereist samenwerking en een eindeloze zoektocht naar de juiste mensen om de transformatie te realiseren.
Laat de ideeën stromen!
Als samenleving bevinden we ons op een cruciaal kruispunt. De uitdagingen van leegstand en woningnood kunnen met creativiteit en vastberadenheid aangepakt worden. Ben jij bekend met bepaalde winkelstraten of bedrijventerreinen die omgebouwd kunnen worden tot woningen? Laten we de dialoog aangaan en kijken hoe we samen deze kansen kunnen benutten!
In deze tijd van verandering, waarin we onszelf opnieuw uitvinden, is het belangrijk om ons te richten op zowel economische als sociale duurzaamheid. Laten we samenwerken aan een toekomst die niet alleen inclusief is, maar ook de identiteit van onze gemeenschappen versterkt.









